GAV - Kalıcılık ve Geri Dönüşün Ötesinde: Türkiye’deki Suriyelilerin Geleceği
Göç Araştırmaları Vakfı (GAV) tarafından hazırlanan ve 2026'da yayınlanan Kalıcılık ve Geri Dönüşün Ötesinde: Türkiye’deki Suriyelilerin Geleceği başlıklı rapor.
Doç. Dr. Ali Zafer Sağıroğlu'nun kaleme aldığı rapor, Aralık 2024'te Esad rejiminin devrilmesinden yaklaşık iki yıl sonra Türkiye'deki Suriyelilerin geleceğini ele alır. Rapora göre rejim değişikliğinin ardından hızlanan geri dönüşler 2026 başından itibaren yavaşlamış; 2026 ortalarında Türkiye'den Suriye'ye dönenlerin sayısı 700.000'i aşarken geçici koruma altındaki nüfus 2,2 milyon düzeyine gerilemiş, gönüllü geri dönüşler günlük ortalama 500 civarına düşmüştür. Kitlesel ve acil durumlar için tasarlanan geçici koruma rejiminin on beş yılı aşkın sürenin ardından yapısal sınırlarına ulaştığını, altyapı yıkımı, mayınlı araziler, mezhepsel gerilimler ve mülkiyet uyuşmazlıklarının kitlesel geri dönüşü sınırladığını ve meselenin bir “uzamış mültecilik durumu” olarak ele alınması gerektiğini savunan rapor üç senaryo tartışır: Suriyelileri her halükârda geri göndermeyi hedefleyen “dışlaştırma”, geçici statünün sürdürüldüğü “kalıcı geçicilik” ve gönüllü geri dönüş ile Türkiye'de kalacakların uyumunu eşzamanlı yöneten üçüncü bir yol. Raporda zorla ya da zorlamaya benzer yöntemlerle geri dönüşün hem Suriye hem Türkiye için riskli olduğu vurgulanarak geri dönüşlerin “gönüllü, güvenli ve onurlu” ilkelerine göre sürmesi, geçici korumanın makul bir süre sonra kademeli olarak kaldırılacağının açıklanması, uzun süredir kayıtlı olanlar için şeffaf ve kriter temelli bir statü yükseltme yolu ile hak edilerek vatandaşlık edinimine (naturalizasyon) giden bir yol haritası oluşturulması, Türkiye'de doğan çocuklar için statü istikrarının güçlendirilmesi ve geri dönüşlerin bağımsız izlenmesi önerilir.
Raporun Türkçe tam metni için tıklayınız.
|
