Avrupa Birliği Türkiye Geri Kabul Anlaşması: Revizyonlar arasındaki fark
Değişiklik özeti yok |
Değişiklik özeti yok |
||
| (Aynı kullanıcı tarafından yapılan 7 ara revizyon gösterilmiyor) | |||
| 1. satır: | 1. satır: | ||
Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında Geri Kabul Anlaşması 16 Aralık 2013 | '''Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği Arasında İzinsiz İkamet Eden Kişilerin Geri Kabulüne İlişkin Anlaşma''' (kısaca '''AB-Türkiye Geri Kabul Anlaşması''' ya da GKA), Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan bir [[Geri Kabul Anlaşması|geri kabul anlaşmasıdır]]. Anlaşma, tarafların, diğer tarafın ülkesinde izinsiz bulunan kendi vatandaşlarını ve belirli koşullarda, kendi ülkeleri üzerinden diğer tarafa geçmiş [[Üçüncü Ülke Vatandaşı|üçüncü ülke vatandaşları]] ile vatansız kişileri geri kabul etmesini ve bunun usullerini düzenler. 16 Aralık 2013'te Ankara'da imzalanmış, 1 Ekim 2014'te yürürlüğe girmiştir.<ref name="eurlex">[https://eur-lex.europa.eu/eli/agree_internation/2014/252/oj/eng Agreement between the European Union and the Republic of Turkey on the readmission of persons residing without authorisation], AB Resmî Gazetesi L 134, 7.5.2014, s. 3–27 (EUR-Lex).</ref> Anlaşma, aynı gün başlatılan ve Türk vatandaşlarına Schengen bölgesinde vizesiz seyahat imkânı tanınmasını amaçlayan Vize Serbestisi Diyaloğu ile siyasi olarak bağlantılıdır. | ||
AB | == Tarihçe == | ||
AB Konseyi, Avrupa Komisyonu'na Türkiye ile geri kabul anlaşması müzakere etme yetkisini 28 Kasım 2002'de verdi; müzakereler 27 Mayıs 2005'te Brüksel'de resmen başladı. 2006'dan sonra duraklayan görüşmeler 2009'da yeniden başladı ve Ocak 2011'de baş müzakereciler düzeyinde tamamlandı. Metin 21 Haziran 2012'de Brüksel'de parafe edildi.<ref name="oeil">Avrupa Parlamentosu Yasama Gözlemevi, 2012/0122(NLE): [https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-document-summary/pdf?id=1335588 belge özeti (arka plan)] ve [https://oeil.europarl.europa.eu/oeil/en/procedure-document-summary/pdf?id=1212477 belge özeti (parafe)].</ref> Türkiye, anlaşmayı imzalamayı vize serbestisi görüşmelerinin başlatılması şartına bağladı.<ref name="ae2012">[https://agenceurope.eu/en/bulletin/article/10640/14/malmstrom-hails-progress-in-eu-turkey-relations Malmström hails progress in EU-Turkey relations], Agence Europe, 22 Haziran 2012.</ref> Anlaşma, 16 Aralık 2013'te Ankara'da AB İçişleri Komiseri Cecilia Malmström ile İçişleri Bakanı Muammer Güler tarafından imzalandı; aynı törenle Vize Serbestisi Diyaloğu da başlatıldı.<ref name="mfa2013">[https://www.mfa.gov.tr/turkey-and-the-european-union-have-launched-a-dialogue-on-visa-liberalisation-and-signed-the-readmission-agreement.en.mfa Turkey and the European Union have launched a dialogue on visa liberalisation and signed the Readmission Agreement], T.C. Dışişleri Bakanlığı; [https://sofiaglobe.com/2013/12/16/eu-turkey-sign-readmission-agreement/ EU, Turkey sign readmission agreement], The Sofia Globe, 16 Aralık 2013.</ref> | |||
Türkiye ile | == Onay süreci ve yürürlük == | ||
* '''AB tarafı:''' Avrupa Parlamentosu anlaşmaya Şubat 2014'te onay verdi.<ref name="ecre">[https://ecre.org/?p=845 ECRE haberi], Avrupa Mülteci ve Sürgünler Konseyi, 28 Şubat 2014.</ref> AB Konseyi, anlaşmanın akdedilmesine ilişkin 2014/252/AB sayılı kararı 14 Nisan 2014'te kabul etti; karar ve anlaşma metni 7 Mayıs 2014'te ''AB Resmî Gazetesi''nde (L 134) yayımlandı. İrlanda bu karara katılmamıştır;<ref name="eurlexdec">[https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2014/252/oj 2014/252/EU: Council Decision of 14 April 2014 on the conclusion of the Agreement between the European Union and the Republic of Turkey on the readmission of persons residing without authorisation], AB Resmî Gazetesi L 134, 7.5.2014, s. 1–2.</ref> Danimarka ise anlaşmanın kapsamı dışındadır.<ref name="eurlex" /> | |||
* '''Başbakanlık Genelgesi:''' Anlaşmanın uygulanmasına hazırlık amacıyla [[Başbakanlık - Geri Kabul Anlaşması İle İlgili Genelge (Genelge 2014/6)|2014/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi]] 16 Nisan 2014 tarihli ve 28974 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Genelge, kurumlar arası koordinasyon görevini İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'ne verdi.<ref name="genelge">[https://www.lexpera.com.tr/mevzuat/genelgeler/geri-kabul-anlasmasi-ile-ilgili-2014-6-sayili-basbakanlik-genelgesi-2014-6 Geri Kabul Anlaşması ile ilgili 2014/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi], Resmî Gazete, 16 Nisan 2014, sayı 28974.</ref> | |||
* '''TBMM'de onay:''' Onay kanunu tasarısının Dışişleri Komisyonu'ndaki görüşmesinde CHP, anlaşmanın Türkiye'yi "kaçak mülteci deposu" hâline getireceği gerekçesiyle muhalefet şerhi yazdı.<ref name="chp">[https://www.haberler.com/chp-geri-kabul-anlasmasina-muhalefet-serhi-koydu-5651359-haberi/ CHP Mültecilerin Geri Kabul Anlaşmasına Muhalefet Şerhi Koydu], haberler.com, 2014.</ref> Tasarı TBMM Genel Kurulu'nda 25 Haziran 2014'te kabul edildi.<ref name="cnn2014">[https://www.cnnturk.com/turkiye/geri-kabul-anlasmasi-tbmmde-kabul-edildi-414863 Geri Kabul Anlaşması TBMM'de kabul edildi], CNN Türk, Haziran 2014.</ref> 6547 sayılı ''Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği Arasında İzinsiz İkamet Eden Kişilerin Geri Kabulüne İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun'', 28 Haziran 2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.<ref name="iyi2024">[https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D28/Y2/T2/WebOnergeMetni/704b207d-5af7-46ef-ac86-c7207bbbd04b.pdf 6547 sayılı Kanunun Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi], TBMM, Haziran 2024.</ref> | |||
* '''Yürürlük:''' Tarafların onay bildirimlerinin ardından anlaşma 1 Ekim 2014'te yürürlüğe girdi.<ref name="ab2016-551">[https://eur-lex.europa.eu/eli/dec/2016/551/oj Council Decision (EU) 2016/551 of 23 March 2016], AB Resmî Gazetesi L 95, 9.4.2016, s. 9–11.</ref> | |||
== Anlaşmanın içeriği == | |||
Anlaşma 25 madde ve 6 ekten oluşur; geri kabul yükümlülükleri karşılıklı olarak düzenlenmiştir.<ref name="eurlex" /> | |||
* '''Kendi vatandaşlarının geri kabulü (md. 3 ve 5):''' Taraflar, diğer tarafın ülkesinde izinsiz bulunan kendi vatandaşlarını; bunların ergin olmayan bekâr çocuklarını, başka uyruktan olup ülkeye giriş ve ikamet hakkı bulunan veya bu hakkı edinebilecek eşlerini ve diğer tarafın ülkesine girdikten sonra vatandaşlıktan çıkan ya da çıkarılan eski vatandaşlarını geri kabul eder. Konsolosluklar, gereken seyahat belgesini üç iş günü içinde ve en az üç ay geçerli olacak şekilde düzenler. | |||
* '''Üçüncü ülke vatandaşları ve vatansız kişiler (md. 4 ve 6):''' Türkiye; Türkiye'nin verdiği geçerli bir vizeyle doğrudan Türkiye'den bir üye devlete giren, Türkiye'nin verdiği bir ikamet iznine sahip olan ya da Türkiye'de kaldıktan veya Türkiye'den transit geçtikten sonra bir üye devletin ülkesine doğrudan ve yasa dışı yoldan giren kişileri geri kabul eder. Yalnızca bir Türk havalimanının uluslararası transit alanından geçmiş olanlar, giriş için talep eden üye devletin verdiği vize veya ikamet iznini kullananlar ve o devlete vizesiz girebilenler kapsam dışındadır. Üye devletler de aynı koşullarla, kendi ülkeleri üzerinden Türkiye'ye geçenleri geri kabul eder. | |||
(''' | * '''Usul ve süreler (md. 7–13):''' Taraflar öncelikle kişinin doğrudan menşe ülkesine iadesi için her türlü çabayı gösterir. Geri kabul talebi, talep eden devletin kişinin izinsiz kalışını öğrenmesinden itibaren altı ay içinde yapılır. Talep edilen devlet en geç 25 takvim günü içinde yanıt verir; bu süre gerekçesi bildirilerek 60 güne kadar uzatılabilir. Süresinde yanıt verilmezse talep kabul edilmiş sayılır ve kişi kural olarak üç ay içinde teslim edilir. Talep edilen devletin ülkesinden doğrudan ve yasa dışı yoldan girdikten sonra, dış sınırdan 20 kilometre içeriye kadar uzanan sınır bölgesinde (deniz limanları, gümrük bölgeleri ve uluslararası havalimanları dahil) yakalananlar için hızlandırılmış usul öngörülmüştür: talep üç iş günü içinde yapılır ve beş iş günü içinde yanıtlanır. Talep, ekteki belgelerle (pasaport, vize, giriş damgası, otel faturası, bilet, tanık ifadesi gibi) desteklenir. | ||
* '''Transit (md. 14–15):''' Transit, doğrudan iadenin mümkün olmadığı durumlarla sınırlıdır. Kişinin varış ülkesinde işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele, ölüm cezası ya da zulüm riskiyle karşılaşacak olması, transit talebinin reddi gerekçeleri arasındadır. | |||
* '''Kişisel verilerin korunması (md. 17)''' ve masraflar (md. 16) ayrıca düzenlenmiştir. | |||
* '''Diğer uluslararası yükümlülükler (md. 18):''' Anlaşma, tarafların 1951 Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme ve 1967 Protokolü, [[Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi]] ve BM [[İşkenceye ve Diğer Zalimane, İnsanlık Dışı veya Onur Kırıcı Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşme|İşkenceye Karşı Sözleşmesi]] gibi belgelerden doğan yükümlülüklerini etkilemez. Bu nedenle anlaşma kapsamındaki geri kabul işlemlerinde de [[Geri Göndermeme İlkesi|geri göndermeme ilkesi]] başta olmak üzere bu yükümlülükler geçerlidir. | |||
* '''Uygulama (md. 19–21, 23):''' Anlaşmanın uygulanmasını izlemek ve uygulama düzenlemelerine karar vermek üzere bir Ortak Geri Kabul Komitesi kurulmuştur. Türkiye ile üye devletler ayrıca uygulama protokolleri yapabilir. Anlaşma, üye devletlerle Türkiye arasındaki ikili geri kabul anlaşmalarının bağdaşmayan hükümlerinden önce uygulanır. AB, anlaşmanın uygulanması için Türkiye'ye mali ve teknik destek sağlamayı üstlenmiştir. | |||
* '''Yürürlük ve fesih (md. 24):''' Anlaşma süresizdir; taraflardan her biri resmî bildirimle feshedebilir ve fesih bildirimden altı ay sonra hüküm doğurur. Üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin md. 4 ve 6, yürürlükten üç yıl sonra uygulanacaktı. Bu geçiş döneminde söz konusu hükümler yalnızca vatansız kişiler ile Türkiye'nin ikili geri kabul anlaşması bulunan ülkelerin vatandaşları için geçerliydi. | |||
* '''Ortak bildiriler:''' Anlaşmaya ekli bildirilerde vize politikası alanında işbirliği, AB'nin teknik ve mali desteği, ayrıca Danimarka, İzlanda, Norveç, İsviçre ve Lihtenştayn'ın Türkiye ile benzer anlaşmalar yapması öngörülür. | |||
== Üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin hükümler == | |||
29 Kasım 2015 tarihli Türkiye-AB Zirvesi'nde taraflar, anlaşmanın Haziran 2016'dan itibaren tüm hükümleriyle uygulanması konusunda siyasi mutabakata vardı.<ref name="ab2016-551" /> Bu doğrultuda Ortak Geri Kabul Komitesi, md. 4 ve 6'nın 1 Haziran 2016'dan itibaren uygulanmasını öngören 2/2016 sayılı kararı kabul etti; AB Konseyi bu konudaki AB tutumunu 23 Mart 2016 tarihli (AB) 2016/551 sayılı kararla belirledi.<ref name="ab2016-551" /> Kararın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun tasarısı TBMM Dışişleri Komisyonu'nda 20 Nisan 2016'da kabul edildi (S. Sayısı: 298),<ref name="ss298">[https://cdn.tbmm.gov.tr/KKBSPublicFile/D26/Y1/T1/DosyaKomisyonRaporunuVerdi/02369d4a-c789-41b2-81a8-88d4f49d8fd2.pdf Ortak Geri Kabul Komitesinin 2/2016 Sayılı Kararının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 298)], TBMM, 26. Dönem.</ref> ancak onay süreci tamamlanmadı. Türk hükümeti Haziran 2016'da iç onay işlemlerinin bitmediğini açıkladı.<ref name="euobs">[https://euobserver.com/migration/133712 EUobserver haberi] (Türk hükümeti sözcüsünün 6 Haziran 2016 tarihli açıklaması), Haziran 2016.</ref> Bu nedenle [[Türkiye - AB Zirvesi Bildirisi - 18 Mart 2016|18 Mart 2016 tarihli Türkiye-AB Bildirisi]] kapsamında Yunan adalarından Türkiye'ye yapılan geri göndermelerin hukuki dayanağı, GKA değil [[Yunanistan Türkiye Geri Kabul Protokolü|Türkiye-Yunanistan ikili geri kabul protokolü]] oldu.<ref name="boell">Göç Araştırmaları Derneği (GAR), [https://tr.boell.org/en/2019/10/03/third-anniversary-eu-turkey-statement-legal-analysis Third Anniversary of EU-Turkey Statement: A Legal Analysis], Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye, 2019 (Türkçesi: [[GAR - Üçüncü Yılında AB – Türkiye Mutabakatı: Hukuki Bir Analiz]]).</ref> | |||
Md. 4 ve 6, anlaşmanın kendi takvimine göre 1 Ekim 2017'de uygulanabilir hâle geldi. Ancak Türkiye, Türk vatandaşları Schengen kısa süreli vize zorunluluğundan muaf tutulmadıkça bu hükümleri uygulamayacağını belirtmektedir.<ref name="konsey2025">AB Konseyi, Göç ve İltica Dış Boyutu Çalışma Grubu, [https://www.statewatch.org/media/5148/11680-2025-status-of-eu-tu-rkiye-migration-cooperation.pdf Status on the EU cooperation with Türkiye in the area of migration], 11680/25, 3 Eylül 2025 (Statewatch aracılığıyla).</ref> | |||
== Vize serbestisi diyaloğu ile bağlantısı == | |||
Vize Serbestisi Diyaloğu, 72 kriterden oluşan bir yol haritası üzerinden yürütülmektedir. Avrupa Komisyonu 4 Mayıs 2016 tarihli üçüncü ilerleme raporunda, kalan kriterlerin karşılanması koşuluyla Türk vatandaşları için vize muafiyeti önerdi; o tarihte zamanında karşılanamayacağı belirtilen kriterlerden biri, üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin hükümler dahil GKA'nın eksiksiz uygulanmasıydı.<ref name="eeas2016">[https://www.eeas.europa.eu/delegations/t%C3%BCrkiye/sorular-ve-cevaplar-vize-serbestisi-yol-haritas%C4%B1ndaki-ko%C5%9Fullar%C4%B1n-yeri_tr Sorular ve Cevaplar: Vize Serbestisi Yol Haritası'ndaki koşulların yerine getirilmesinde Türkiye'nin kaydettiği ilerlemeye dair Üçüncü Rapor], AB Türkiye Delegasyonu, 4 Mayıs 2016.</ref> Vize muafiyeti bugüne kadar sağlanamamıştır. 2026 itibarıyla altı kriter karşılanmamış durumdadır; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ağustos 2026'da bu kriterler için bakanlıklar arası bir çalışma başlatıldığını duyurdu.<ref name="evrensel2026">[https://www.evrensel.net/haber/5995700/vize-serbestisi-icin-onemli-adim-6-kriterle-ilgili-calisma-baslatildi Vize serbestisi için önemli adım: 6 kriterle ilgili çalışma başlatıldı], Evrensel, 9 Ağustos 2026.</ref> Türkiye, GKA'nın tam uygulanmasını vize serbestisiyle eş zamanlı yürütme yaklaşımını korumaktadır.<ref name="oksijen">[https://gazeteoksijen.com/turkiye/schengende-yeni-surec-basladi-turkiye-kriterleri-yerine-getirirse-vizeler-hemen-kalkacak-mi-286320 Schengen'de yeni süreç başladı: Türkiye kriterleri yerine getirirse vizeler hemen kalkacak mı?], Gazete Oksijen, 8 Eylül 2026.</ref> | |||
== Uygulama == | |||
* '''Türk vatandaşları:''' Anlaşma, Türk vatandaşları bakımından uygulanmaktadır. AB Konseyi'nin 2025 tarihli değerlendirmesine göre 2024'te AB üye devletlerinde 25.590 Türk vatandaşı hakkında ülkeyi terk kararı verildi; bunlardan 7.775'i (yaklaşık yüzde 30) geri gönderildi. Aynı belgeye göre Türkiye anlaşmayı Kıbrıs Cumhuriyeti'ne karşı uygulamamaktadır ve Ortak Geri Kabul Komitesi 2016'dan bu yana toplanmamıştır.<ref name="konsey2025" /> | |||
* '''2019 açıklaması:''' AB'nin Kıbrıs açıklarındaki sondaj faaliyetleri nedeniyle Türkiye'ye yönelik tedbir kararlarının ardından<ref name="tm2019">[https://turkishminute.com/2019/07/22/readmission-agreement-with-eu-suspended-turkish-fm-says/ Readmission agreement with EU suspended, Turkish FM says], Turkish Minute, 22 Temmuz 2019.</ref> Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 22 Temmuz 2019'da geri kabul anlaşmasını askıya aldıklarını ve anlaşmanın vize serbestisiyle aynı anda yürürlüğe gireceğini söyledi.<ref name="medyascope">[https://medyascope.tv/2019/07/22/disisleri-bakani-cavusoglu-geri-kabul-anlasmasi-ve-vize-serbestesi-ayni-anda-yururluge-girecek-geri-kabul-anlasmasini-askiya-aldik/ Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Geri kabul anlaşması ve vize serbestisi aynı anda yürürlüğe girecek], Medyascope, 22 Temmuz 2019.</ref> Ancak anlaşma md. 24 uyarınca feshedilmemiştir; AB belgelerine göre yürürlüktedir ve Türk vatandaşları için uygulanmaya devam etmektedir.<ref name="konsey2025" /> | |||
* '''18 Mart Bildirisi kapsamındaki geri göndermeler:''' Nisan 2016 ile Mart 2020 arasında Yunan adalarından Türkiye'ye 2.140 kişi geri gönderildi. Bunların yüzde 35'i Pakistan vatandaşıydı; Suriyelilerin sayısı 404'tü.<ref name="unhcr2020">BMMYK Yunanistan, [https://data.unhcr.org/ar/documents/download/75075 Returns from Greece to Turkey in the framework of the EU-Turkey Statement], 31 Mart 2020.</ref> Türkiye Mart 2020'de COVID-19 salgınını gerekçe göstererek bu geri kabulleri geçici olarak durdurduğunu Yunan makamlarına bildirdi.<ref name="mfa2020">[https://kampala-emb.mfa.gov.tr/Mission/ShowAnnouncement/371209 QA-22: Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy'un açıklaması], T.C. Dışişleri Bakanlığı, 13 Nisan 2020.</ref> AB Komisyonu ve Yunanistan'ın tekrarlanan taleplerine rağmen o tarihten bu yana geri gönderme yapılmamıştır; AB Konseyi'nin 2025 tarihli belgesi toplam sayıyı 2.253 olarak vermektedir.<ref name="konsey2025" /> | |||
* '''Güvenli üçüncü ülke tartışması:''' Yunanistan, Haziran 2021'de Türkiye'yi Suriye, Afganistan, Pakistan, Bangladeş ve Somali vatandaşları için [[Güvenli Üçüncü Ülke|güvenli üçüncü ülke]] ilan etti.<ref name="ri2022">[https://www.refugeesinternational.org/?p=2699 EU-Turkey Statement: Six Years of Undermining Refugee Protection], Refugees International ve diğer 7 kuruluş, Mart 2022.</ref> Avrupa Birliği Adalet Divanı, 4 Ekim 2024 tarihli ''Elliniko Symvoulio gia tous Prosfyges'' (C-134/23) kararında, üçüncü ülkenin başvuru sahiplerini kabul etmediği ve bunun değişeceğine dair öngörülebilir bir beklenti bulunmadığı durumda başvuruların bu gerekçeyle kabul edilemez sayılamayacağına hükmetti.<ref name="cjeu">[https://fra.europa.eu/en/caselaw-reference/cjeu-case-c-13423-judgment CJEU Case C-134/23 / Judgment], 4 Ekim 2024, ECLI:EU:C:2024:838 (FRA özeti).</ref> Yunanistan Danıştayı da Mart 2025'te Türkiye'yi güvenli üçüncü ülke ilan eden düzenlemeyi iptal etti.<ref name="gcr2025">[https://gcr.gr/en/?p=10903 The Council of State annuls the designation of Turkey as a 'safe third country' for asylum seekers], Greek Council for Refugees, 27 Mart 2025.</ref> | |||
* '''Fesih teklifi:''' İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Haziran 2024'te 6547 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması ve anlaşmanın md. 24 uyarınca feshedilmesi için TBMM'ye kanun teklifi verdi. Teklifin gerekçesinde düzensiz göçün arttığı ve AB'nin vize muafiyeti taahhüdünü yerine getirmediği ileri sürüldü.<ref name="iyi2024" /> | |||
== Eleştiriler == | |||
İnsan hakları örgütleri, anlaşma parafe edildiğinde müzakerelerin şeffaf yürütülmesi ve uygulamanın bağımsız olarak izlenmesi çağrısında bulunmuştur.<ref name="emhrn">[https://euromedrights.org/publication/eu-turkey-readmission-agreement/ EU Turkey Readmission Agreement], EuroMed Rights, 2012.</ref> Geri kabul anlaşmaları, kişilerin koruma ihtiyacını değerlendiren bir mekanizma içermez. | |||
Türkiye'de göçmen ve mülteci hakları alanında çalışan altı sivil toplum örgütünün oluşturduğu [[Mülteci Hakları Koordinasyonu]], 2014'te yayımladığı tutum belgesinde, anlaşmanın kamuoyuna vize muafiyeti sürecinin teknik bir formalitesi gibi sunulmasını eleştirdi. Belgede, uluslararası hukukta devletlerin yalnızca kendi vatandaşlarını geri kabul etme yükümlülüğü bulunduğu, bu tür anlaşmaların ise düzensiz göçmenlerin geri gönderilmesi sorumluluğunu Türkiye gibi "köprü" ülkelere aktardığı vurgulandı. Örgütler; mülteci durumundaki kişilerin önce AB'den Türkiye'ye, ardından güvende olmayacakları başka ülkelere [[Zincirleme Geri Gönderme|zincirleme olarak sınır dışı edilmesinden]] ciddi endişe duyduklarını belirtti. Geri kabul edilecek kişilere ilişkin sınır dışı etme ve idari gözetim kararları, [[Geri Gönderme Merkezi|geri gönderme merkezlerinin]] koşulları ve hukuki yardıma erişim için etkili güvenceler sağlanmadan anlaşmanın yürürlüğe girmesini onaylamadıklarını açıkladılar.<ref name="mhk">[[MHK - Türkiye ile AB Arasında İmza Edilen “Geri Kabul Antlaşması’na” Dair Tutum Belgesi|Mülteci Hakları Koordinasyonu, Türkiye ile AB Arasında İmza Edilen “Geri Kabul Antlaşması’na” Dair Tutum Belgesi]], 2014.</ref> | |||
18 Mart 2016 Bildirisi sonrasında ise tartışmalar, Türkiye'nin 1951 Sözleşmesi'ne koyduğu [[Coğrafi Sınırlama|coğrafi sınırlama]] da dikkate alındığında AB hukuku anlamında [[Güvenli Üçüncü Ülke|güvenli üçüncü ülke]] sayılıp sayılamayacağı sorusu üzerinde yoğunlaştı.<ref name="boell" /> Geri kabul anlaşmaları, göç yönetimi sorumluluğunu transit ülkelere aktaran [[Dışsallaştırma|dışsallaştırma]] politikalarının bir aracı olarak da değerlendirilmektedir. Türkiye'deki siyasi tartışmalarda ise anlaşmanın Türkiye'ye ağır bir yük getirdiği ve AB'nin vize serbestisi taahhüdünü yerine getirmediği eleştirileri öne çıkmaktadır.<ref name="chp" /><ref name="iyi2024" /> | |||
== Belgeler == | |||
Türkiye ile Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması'nın Türkçe metnine ulaşmak için [[Media:ABGeriKabulAnlasma.pdf|tıklayınız]]. <br /> | Türkiye ile Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması'nın Türkçe metnine ulaşmak için [[Media:ABGeriKabulAnlasma.pdf|tıklayınız]]. <br /> | ||
Türkiye ile Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması | Türkiye ile Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması'nın İngilizce metnine ulaşmak için [[Media:EUTRReadmission.pdf|tıklayınız]]. <br /> | ||
Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair 6547 sayılı Kanun'un metnine ulaşmak için [[Media:ABGeriKabulAnlasmakabul.pdf|tıklayınız]]. <br /> | |||
Geri Kabul Anlaşması konulu 2014/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi'nin metnine ulaşmak için [[Media:ABGeriKabulGenelge.pdf|tıklayınız]]. <br /> | |||
Türkiye ile | == Değerlendirmeler ve raporlar == | ||
* [[MHK - Türkiye ile AB Arasında İmza Edilen “Geri Kabul Antlaşması’na” Dair Tutum Belgesi|Mülteci Hakları Koordinasyonu - Türkiye ile AB Arasında İmza Edilen Geri Kabul Antlaşması'na Dair Tutum Belgesi (2014)]] | |||
* [[SETA - Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması ve Vize Diyaloğu]] | |||
* [[USAK - Türkiye-AB İlişkilerinde Geri Kabul: Hangi Şartlarda?]] | |||
* [[GAR - Üçüncü Yılında AB – Türkiye Mutabakatı: Hukuki Bir Analiz]] | |||
* [[GAR - 5. Yılında Avrupa Birliği-Türkiye Mutabakatı]] | |||
* [[VU Amsterdam - Situation of Readmitted Migrants and Refugees from Greece to Turkey under the EU-Turkey Statement]] | |||
* [[IRC - The Reality of the EU-Turkey Statement]] | |||
== Ayrıca bakınız == | |||
* [[Geri Kabul Anlaşması]] | |||
* [[Türkiye - AB Zirvesi Bildirisi - 18 Mart 2016]] | |||
* [[Yunanistan Türkiye Geri Kabul Protokolü]] | |||
* [[Güvenli Üçüncü Ülke]] | |||
* [[Geri Göndermeme İlkesi]] | |||
* [[Üçüncü Ülke Vatandaşı]] | |||
== Kaynakça == | |||
<references /> | |||
{{Hukuki_Metinler}} | {{Hukuki_Metinler}} | ||
[[Category:Geri_Kabul_Anlaşmaları]] | [[Category:Geri_Kabul_Anlaşmaları]] | ||
[[ | [[Kategori:AB-Türkiye Mutabakatı 2016]] | ||
14.06, 15 Kasım 2026 itibarı ile sayfanın şu anki hâli
Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği Arasında İzinsiz İkamet Eden Kişilerin Geri Kabulüne İlişkin Anlaşma (kısaca AB-Türkiye Geri Kabul Anlaşması ya da GKA), Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan bir geri kabul anlaşmasıdır. Anlaşma, tarafların, diğer tarafın ülkesinde izinsiz bulunan kendi vatandaşlarını ve belirli koşullarda, kendi ülkeleri üzerinden diğer tarafa geçmiş üçüncü ülke vatandaşları ile vatansız kişileri geri kabul etmesini ve bunun usullerini düzenler. 16 Aralık 2013'te Ankara'da imzalanmış, 1 Ekim 2014'te yürürlüğe girmiştir.[1] Anlaşma, aynı gün başlatılan ve Türk vatandaşlarına Schengen bölgesinde vizesiz seyahat imkânı tanınmasını amaçlayan Vize Serbestisi Diyaloğu ile siyasi olarak bağlantılıdır.
Tarihçe
AB Konseyi, Avrupa Komisyonu'na Türkiye ile geri kabul anlaşması müzakere etme yetkisini 28 Kasım 2002'de verdi; müzakereler 27 Mayıs 2005'te Brüksel'de resmen başladı. 2006'dan sonra duraklayan görüşmeler 2009'da yeniden başladı ve Ocak 2011'de baş müzakereciler düzeyinde tamamlandı. Metin 21 Haziran 2012'de Brüksel'de parafe edildi.[2] Türkiye, anlaşmayı imzalamayı vize serbestisi görüşmelerinin başlatılması şartına bağladı.[3] Anlaşma, 16 Aralık 2013'te Ankara'da AB İçişleri Komiseri Cecilia Malmström ile İçişleri Bakanı Muammer Güler tarafından imzalandı; aynı törenle Vize Serbestisi Diyaloğu da başlatıldı.[4]
Onay süreci ve yürürlük
- AB tarafı: Avrupa Parlamentosu anlaşmaya Şubat 2014'te onay verdi.[5] AB Konseyi, anlaşmanın akdedilmesine ilişkin 2014/252/AB sayılı kararı 14 Nisan 2014'te kabul etti; karar ve anlaşma metni 7 Mayıs 2014'te AB Resmî Gazetesinde (L 134) yayımlandı. İrlanda bu karara katılmamıştır;[6] Danimarka ise anlaşmanın kapsamı dışındadır.[1]
- Başbakanlık Genelgesi: Anlaşmanın uygulanmasına hazırlık amacıyla 2014/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi 16 Nisan 2014 tarihli ve 28974 sayılı Resmî Gazete'de yayımlandı. Genelge, kurumlar arası koordinasyon görevini İçişleri Bakanlığı Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'ne verdi.[7]
- TBMM'de onay: Onay kanunu tasarısının Dışişleri Komisyonu'ndaki görüşmesinde CHP, anlaşmanın Türkiye'yi "kaçak mülteci deposu" hâline getireceği gerekçesiyle muhalefet şerhi yazdı.[8] Tasarı TBMM Genel Kurulu'nda 25 Haziran 2014'te kabul edildi.[9] 6547 sayılı Türkiye Cumhuriyeti ile Avrupa Birliği Arasında İzinsiz İkamet Eden Kişilerin Geri Kabulüne İlişkin Anlaşmanın Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun, 28 Haziran 2014 tarihli ve 29044 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.[10]
- Yürürlük: Tarafların onay bildirimlerinin ardından anlaşma 1 Ekim 2014'te yürürlüğe girdi.[11]
Anlaşmanın içeriği
Anlaşma 25 madde ve 6 ekten oluşur; geri kabul yükümlülükleri karşılıklı olarak düzenlenmiştir.[1]
- Kendi vatandaşlarının geri kabulü (md. 3 ve 5): Taraflar, diğer tarafın ülkesinde izinsiz bulunan kendi vatandaşlarını; bunların ergin olmayan bekâr çocuklarını, başka uyruktan olup ülkeye giriş ve ikamet hakkı bulunan veya bu hakkı edinebilecek eşlerini ve diğer tarafın ülkesine girdikten sonra vatandaşlıktan çıkan ya da çıkarılan eski vatandaşlarını geri kabul eder. Konsolosluklar, gereken seyahat belgesini üç iş günü içinde ve en az üç ay geçerli olacak şekilde düzenler.
- Üçüncü ülke vatandaşları ve vatansız kişiler (md. 4 ve 6): Türkiye; Türkiye'nin verdiği geçerli bir vizeyle doğrudan Türkiye'den bir üye devlete giren, Türkiye'nin verdiği bir ikamet iznine sahip olan ya da Türkiye'de kaldıktan veya Türkiye'den transit geçtikten sonra bir üye devletin ülkesine doğrudan ve yasa dışı yoldan giren kişileri geri kabul eder. Yalnızca bir Türk havalimanının uluslararası transit alanından geçmiş olanlar, giriş için talep eden üye devletin verdiği vize veya ikamet iznini kullananlar ve o devlete vizesiz girebilenler kapsam dışındadır. Üye devletler de aynı koşullarla, kendi ülkeleri üzerinden Türkiye'ye geçenleri geri kabul eder.
- Usul ve süreler (md. 7–13): Taraflar öncelikle kişinin doğrudan menşe ülkesine iadesi için her türlü çabayı gösterir. Geri kabul talebi, talep eden devletin kişinin izinsiz kalışını öğrenmesinden itibaren altı ay içinde yapılır. Talep edilen devlet en geç 25 takvim günü içinde yanıt verir; bu süre gerekçesi bildirilerek 60 güne kadar uzatılabilir. Süresinde yanıt verilmezse talep kabul edilmiş sayılır ve kişi kural olarak üç ay içinde teslim edilir. Talep edilen devletin ülkesinden doğrudan ve yasa dışı yoldan girdikten sonra, dış sınırdan 20 kilometre içeriye kadar uzanan sınır bölgesinde (deniz limanları, gümrük bölgeleri ve uluslararası havalimanları dahil) yakalananlar için hızlandırılmış usul öngörülmüştür: talep üç iş günü içinde yapılır ve beş iş günü içinde yanıtlanır. Talep, ekteki belgelerle (pasaport, vize, giriş damgası, otel faturası, bilet, tanık ifadesi gibi) desteklenir.
- Transit (md. 14–15): Transit, doğrudan iadenin mümkün olmadığı durumlarla sınırlıdır. Kişinin varış ülkesinde işkence, insanlık dışı veya onur kırıcı muamele, ölüm cezası ya da zulüm riskiyle karşılaşacak olması, transit talebinin reddi gerekçeleri arasındadır.
- Kişisel verilerin korunması (md. 17) ve masraflar (md. 16) ayrıca düzenlenmiştir.
- Diğer uluslararası yükümlülükler (md. 18): Anlaşma, tarafların 1951 Mültecilerin Hukuki Statüsüne İlişkin Sözleşme ve 1967 Protokolü, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve BM İşkenceye Karşı Sözleşmesi gibi belgelerden doğan yükümlülüklerini etkilemez. Bu nedenle anlaşma kapsamındaki geri kabul işlemlerinde de geri göndermeme ilkesi başta olmak üzere bu yükümlülükler geçerlidir.
- Uygulama (md. 19–21, 23): Anlaşmanın uygulanmasını izlemek ve uygulama düzenlemelerine karar vermek üzere bir Ortak Geri Kabul Komitesi kurulmuştur. Türkiye ile üye devletler ayrıca uygulama protokolleri yapabilir. Anlaşma, üye devletlerle Türkiye arasındaki ikili geri kabul anlaşmalarının bağdaşmayan hükümlerinden önce uygulanır. AB, anlaşmanın uygulanması için Türkiye'ye mali ve teknik destek sağlamayı üstlenmiştir.
- Yürürlük ve fesih (md. 24): Anlaşma süresizdir; taraflardan her biri resmî bildirimle feshedebilir ve fesih bildirimden altı ay sonra hüküm doğurur. Üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin md. 4 ve 6, yürürlükten üç yıl sonra uygulanacaktı. Bu geçiş döneminde söz konusu hükümler yalnızca vatansız kişiler ile Türkiye'nin ikili geri kabul anlaşması bulunan ülkelerin vatandaşları için geçerliydi.
- Ortak bildiriler: Anlaşmaya ekli bildirilerde vize politikası alanında işbirliği, AB'nin teknik ve mali desteği, ayrıca Danimarka, İzlanda, Norveç, İsviçre ve Lihtenştayn'ın Türkiye ile benzer anlaşmalar yapması öngörülür.
Üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin hükümler
29 Kasım 2015 tarihli Türkiye-AB Zirvesi'nde taraflar, anlaşmanın Haziran 2016'dan itibaren tüm hükümleriyle uygulanması konusunda siyasi mutabakata vardı.[11] Bu doğrultuda Ortak Geri Kabul Komitesi, md. 4 ve 6'nın 1 Haziran 2016'dan itibaren uygulanmasını öngören 2/2016 sayılı kararı kabul etti; AB Konseyi bu konudaki AB tutumunu 23 Mart 2016 tarihli (AB) 2016/551 sayılı kararla belirledi.[11] Kararın onaylanmasının uygun bulunmasına ilişkin kanun tasarısı TBMM Dışişleri Komisyonu'nda 20 Nisan 2016'da kabul edildi (S. Sayısı: 298),[12] ancak onay süreci tamamlanmadı. Türk hükümeti Haziran 2016'da iç onay işlemlerinin bitmediğini açıkladı.[13] Bu nedenle 18 Mart 2016 tarihli Türkiye-AB Bildirisi kapsamında Yunan adalarından Türkiye'ye yapılan geri göndermelerin hukuki dayanağı, GKA değil Türkiye-Yunanistan ikili geri kabul protokolü oldu.[14]
Md. 4 ve 6, anlaşmanın kendi takvimine göre 1 Ekim 2017'de uygulanabilir hâle geldi. Ancak Türkiye, Türk vatandaşları Schengen kısa süreli vize zorunluluğundan muaf tutulmadıkça bu hükümleri uygulamayacağını belirtmektedir.[15]
Vize serbestisi diyaloğu ile bağlantısı
Vize Serbestisi Diyaloğu, 72 kriterden oluşan bir yol haritası üzerinden yürütülmektedir. Avrupa Komisyonu 4 Mayıs 2016 tarihli üçüncü ilerleme raporunda, kalan kriterlerin karşılanması koşuluyla Türk vatandaşları için vize muafiyeti önerdi; o tarihte zamanında karşılanamayacağı belirtilen kriterlerden biri, üçüncü ülke vatandaşlarına ilişkin hükümler dahil GKA'nın eksiksiz uygulanmasıydı.[16] Vize muafiyeti bugüne kadar sağlanamamıştır. 2026 itibarıyla altı kriter karşılanmamış durumdadır; Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Ağustos 2026'da bu kriterler için bakanlıklar arası bir çalışma başlatıldığını duyurdu.[17] Türkiye, GKA'nın tam uygulanmasını vize serbestisiyle eş zamanlı yürütme yaklaşımını korumaktadır.[18]
Uygulama
- Türk vatandaşları: Anlaşma, Türk vatandaşları bakımından uygulanmaktadır. AB Konseyi'nin 2025 tarihli değerlendirmesine göre 2024'te AB üye devletlerinde 25.590 Türk vatandaşı hakkında ülkeyi terk kararı verildi; bunlardan 7.775'i (yaklaşık yüzde 30) geri gönderildi. Aynı belgeye göre Türkiye anlaşmayı Kıbrıs Cumhuriyeti'ne karşı uygulamamaktadır ve Ortak Geri Kabul Komitesi 2016'dan bu yana toplanmamıştır.[15]
- 2019 açıklaması: AB'nin Kıbrıs açıklarındaki sondaj faaliyetleri nedeniyle Türkiye'ye yönelik tedbir kararlarının ardından[19] Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, 22 Temmuz 2019'da geri kabul anlaşmasını askıya aldıklarını ve anlaşmanın vize serbestisiyle aynı anda yürürlüğe gireceğini söyledi.[20] Ancak anlaşma md. 24 uyarınca feshedilmemiştir; AB belgelerine göre yürürlüktedir ve Türk vatandaşları için uygulanmaya devam etmektedir.[15]
- 18 Mart Bildirisi kapsamındaki geri göndermeler: Nisan 2016 ile Mart 2020 arasında Yunan adalarından Türkiye'ye 2.140 kişi geri gönderildi. Bunların yüzde 35'i Pakistan vatandaşıydı; Suriyelilerin sayısı 404'tü.[21] Türkiye Mart 2020'de COVID-19 salgınını gerekçe göstererek bu geri kabulleri geçici olarak durdurduğunu Yunan makamlarına bildirdi.[22] AB Komisyonu ve Yunanistan'ın tekrarlanan taleplerine rağmen o tarihten bu yana geri gönderme yapılmamıştır; AB Konseyi'nin 2025 tarihli belgesi toplam sayıyı 2.253 olarak vermektedir.[15]
- Güvenli üçüncü ülke tartışması: Yunanistan, Haziran 2021'de Türkiye'yi Suriye, Afganistan, Pakistan, Bangladeş ve Somali vatandaşları için güvenli üçüncü ülke ilan etti.[23] Avrupa Birliği Adalet Divanı, 4 Ekim 2024 tarihli Elliniko Symvoulio gia tous Prosfyges (C-134/23) kararında, üçüncü ülkenin başvuru sahiplerini kabul etmediği ve bunun değişeceğine dair öngörülebilir bir beklenti bulunmadığı durumda başvuruların bu gerekçeyle kabul edilemez sayılamayacağına hükmetti.[24] Yunanistan Danıştayı da Mart 2025'te Türkiye'yi güvenli üçüncü ülke ilan eden düzenlemeyi iptal etti.[25]
- Fesih teklifi: İYİ Parti Grup Başkanvekili Turhan Çömez, Haziran 2024'te 6547 sayılı Kanun'un yürürlükten kaldırılması ve anlaşmanın md. 24 uyarınca feshedilmesi için TBMM'ye kanun teklifi verdi. Teklifin gerekçesinde düzensiz göçün arttığı ve AB'nin vize muafiyeti taahhüdünü yerine getirmediği ileri sürüldü.[10]
Eleştiriler
İnsan hakları örgütleri, anlaşma parafe edildiğinde müzakerelerin şeffaf yürütülmesi ve uygulamanın bağımsız olarak izlenmesi çağrısında bulunmuştur.[26] Geri kabul anlaşmaları, kişilerin koruma ihtiyacını değerlendiren bir mekanizma içermez.
Türkiye'de göçmen ve mülteci hakları alanında çalışan altı sivil toplum örgütünün oluşturduğu Mülteci Hakları Koordinasyonu, 2014'te yayımladığı tutum belgesinde, anlaşmanın kamuoyuna vize muafiyeti sürecinin teknik bir formalitesi gibi sunulmasını eleştirdi. Belgede, uluslararası hukukta devletlerin yalnızca kendi vatandaşlarını geri kabul etme yükümlülüğü bulunduğu, bu tür anlaşmaların ise düzensiz göçmenlerin geri gönderilmesi sorumluluğunu Türkiye gibi "köprü" ülkelere aktardığı vurgulandı. Örgütler; mülteci durumundaki kişilerin önce AB'den Türkiye'ye, ardından güvende olmayacakları başka ülkelere zincirleme olarak sınır dışı edilmesinden ciddi endişe duyduklarını belirtti. Geri kabul edilecek kişilere ilişkin sınır dışı etme ve idari gözetim kararları, geri gönderme merkezlerinin koşulları ve hukuki yardıma erişim için etkili güvenceler sağlanmadan anlaşmanın yürürlüğe girmesini onaylamadıklarını açıkladılar.[27]
18 Mart 2016 Bildirisi sonrasında ise tartışmalar, Türkiye'nin 1951 Sözleşmesi'ne koyduğu coğrafi sınırlama da dikkate alındığında AB hukuku anlamında güvenli üçüncü ülke sayılıp sayılamayacağı sorusu üzerinde yoğunlaştı.[14] Geri kabul anlaşmaları, göç yönetimi sorumluluğunu transit ülkelere aktaran dışsallaştırma politikalarının bir aracı olarak da değerlendirilmektedir. Türkiye'deki siyasi tartışmalarda ise anlaşmanın Türkiye'ye ağır bir yük getirdiği ve AB'nin vize serbestisi taahhüdünü yerine getirmediği eleştirileri öne çıkmaktadır.[8][10]
Belgeler
Türkiye ile Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması'nın Türkçe metnine ulaşmak için tıklayınız.
Türkiye ile Avrupa Birliği Geri Kabul Anlaşması'nın İngilizce metnine ulaşmak için tıklayınız.
Anlaşmanın onaylanmasının uygun bulunduğuna dair 6547 sayılı Kanun'un metnine ulaşmak için tıklayınız.
Geri Kabul Anlaşması konulu 2014/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi'nin metnine ulaşmak için tıklayınız.
Değerlendirmeler ve raporlar
- Mülteci Hakları Koordinasyonu - Türkiye ile AB Arasında İmza Edilen Geri Kabul Antlaşması'na Dair Tutum Belgesi (2014)
- SETA - Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması ve Vize Diyaloğu
- USAK - Türkiye-AB İlişkilerinde Geri Kabul: Hangi Şartlarda?
- GAR - Üçüncü Yılında AB – Türkiye Mutabakatı: Hukuki Bir Analiz
- GAR - 5. Yılında Avrupa Birliği-Türkiye Mutabakatı
- VU Amsterdam - Situation of Readmitted Migrants and Refugees from Greece to Turkey under the EU-Turkey Statement
- IRC - The Reality of the EU-Turkey Statement
Ayrıca bakınız
- Geri Kabul Anlaşması
- Türkiye - AB Zirvesi Bildirisi - 18 Mart 2016
- Yunanistan Türkiye Geri Kabul Protokolü
- Güvenli Üçüncü Ülke
- Geri Göndermeme İlkesi
- Üçüncü Ülke Vatandaşı
Kaynakça
- ↑ 1,0 1,1 1,2 Agreement between the European Union and the Republic of Turkey on the readmission of persons residing without authorisation, AB Resmî Gazetesi L 134, 7.5.2014, s. 3–27 (EUR-Lex).
- ↑ Avrupa Parlamentosu Yasama Gözlemevi, 2012/0122(NLE): belge özeti (arka plan) ve belge özeti (parafe).
- ↑ Malmström hails progress in EU-Turkey relations, Agence Europe, 22 Haziran 2012.
- ↑ Turkey and the European Union have launched a dialogue on visa liberalisation and signed the Readmission Agreement, T.C. Dışişleri Bakanlığı; EU, Turkey sign readmission agreement, The Sofia Globe, 16 Aralık 2013.
- ↑ ECRE haberi, Avrupa Mülteci ve Sürgünler Konseyi, 28 Şubat 2014.
- ↑ 2014/252/EU: Council Decision of 14 April 2014 on the conclusion of the Agreement between the European Union and the Republic of Turkey on the readmission of persons residing without authorisation, AB Resmî Gazetesi L 134, 7.5.2014, s. 1–2.
- ↑ Geri Kabul Anlaşması ile ilgili 2014/6 sayılı Başbakanlık Genelgesi, Resmî Gazete, 16 Nisan 2014, sayı 28974.
- ↑ 8,0 8,1 CHP Mültecilerin Geri Kabul Anlaşmasına Muhalefet Şerhi Koydu, haberler.com, 2014.
- ↑ Geri Kabul Anlaşması TBMM'de kabul edildi, CNN Türk, Haziran 2014.
- ↑ 10,0 10,1 10,2 6547 sayılı Kanunun Yürürlükten Kaldırılması Hakkında Kanun Teklifi ve gerekçesi, TBMM, Haziran 2024.
- ↑ 11,0 11,1 11,2 Council Decision (EU) 2016/551 of 23 March 2016, AB Resmî Gazetesi L 95, 9.4.2016, s. 9–11.
- ↑ Ortak Geri Kabul Komitesinin 2/2016 Sayılı Kararının Onaylanmasının Uygun Bulunduğuna Dair Kanun Tasarısı ve Dışişleri Komisyonu Raporu (S. Sayısı: 298), TBMM, 26. Dönem.
- ↑ EUobserver haberi (Türk hükümeti sözcüsünün 6 Haziran 2016 tarihli açıklaması), Haziran 2016.
- ↑ 14,0 14,1 Göç Araştırmaları Derneği (GAR), Third Anniversary of EU-Turkey Statement: A Legal Analysis, Heinrich Böll Stiftung Derneği Türkiye, 2019 (Türkçesi: GAR - Üçüncü Yılında AB – Türkiye Mutabakatı: Hukuki Bir Analiz).
- ↑ 15,0 15,1 15,2 15,3 AB Konseyi, Göç ve İltica Dış Boyutu Çalışma Grubu, Status on the EU cooperation with Türkiye in the area of migration, 11680/25, 3 Eylül 2025 (Statewatch aracılığıyla).
- ↑ Sorular ve Cevaplar: Vize Serbestisi Yol Haritası'ndaki koşulların yerine getirilmesinde Türkiye'nin kaydettiği ilerlemeye dair Üçüncü Rapor, AB Türkiye Delegasyonu, 4 Mayıs 2016.
- ↑ Vize serbestisi için önemli adım: 6 kriterle ilgili çalışma başlatıldı, Evrensel, 9 Ağustos 2026.
- ↑ Schengen'de yeni süreç başladı: Türkiye kriterleri yerine getirirse vizeler hemen kalkacak mı?, Gazete Oksijen, 8 Eylül 2026.
- ↑ Readmission agreement with EU suspended, Turkish FM says, Turkish Minute, 22 Temmuz 2019.
- ↑ Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu: Geri kabul anlaşması ve vize serbestisi aynı anda yürürlüğe girecek, Medyascope, 22 Temmuz 2019.
- ↑ BMMYK Yunanistan, Returns from Greece to Turkey in the framework of the EU-Turkey Statement, 31 Mart 2020.
- ↑ QA-22: Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Hami Aksoy'un açıklaması, T.C. Dışişleri Bakanlığı, 13 Nisan 2020.
- ↑ EU-Turkey Statement: Six Years of Undermining Refugee Protection, Refugees International ve diğer 7 kuruluş, Mart 2022.
- ↑ CJEU Case C-134/23 / Judgment, 4 Ekim 2024, ECLI:EU:C:2024:838 (FRA özeti).
- ↑ The Council of State annuls the designation of Turkey as a 'safe third country' for asylum seekers, Greek Council for Refugees, 27 Mart 2025.
- ↑ EU Turkey Readmission Agreement, EuroMed Rights, 2012.
- ↑ Mülteci Hakları Koordinasyonu, Türkiye ile AB Arasında İmza Edilen “Geri Kabul Antlaşması’na” Dair Tutum Belgesi, 2014.
